Sabit arz vs enflasyonist arz
Bitcoin ve bazı coinler sabit arza sahiptir: 21 milyon adet son limite kadar ve halving ile azalan emisyon. Staking odaklı ağlarda (Ethereum, Cardano) emisyon devam eder — ama işlem ücretleri ve burn mekanizması ile dengelenebilir.
- Sabit arz: enflasyon yok — ama talep yoksa değer de yükselmez
- Enflasyonist arz: kullanıcı ödüllendirilir ama dağıtım şeffaf değilse seyreltilir
- Deflasyonist: emisyon + burn, dolaşımdaki arz azaltır — ancak ağ kullanımı buna yetmeli
Dolaşımdaki arz vs toplam arz
Dolaşımdaki arz (circulating supply), piyasada aktif olan token sayısıdır. Toplam arz (total supply) kilitli olanları da içerir. FDV, toplam arz ile fiyat çarpımıdır — yüksek FDV/dolaşan arz oranı, gelecekte ciddi arz artışı geleceği anlamına gelir.
Emisyon değerlendirmesi
Emisyonu değerlendirirken üç şey bakılır: (1) kime dağıtılıyor (madenci, staking, hazine), (2) emisyonun ne kadarı gerçek kullanıcıya gidiyor, (3) emisyon oranı talep büyümesinden hızlı mı. Üçüncüsü uzun vadeli seyreltmeye yol açar.